Węgiel dostępny w sprzedaży występuje w różnych sortach. Kostka, orzech, groszek czy miał różnią się przede wszystkim wielkością ziaren, czyli uziarnieniem. Nie jest to wyłącznie kwestia wyglądu opału. Wielkość kawałków węgla wpływa na sposób jego spalania, a przede wszystkim decyduje o tym, do jakiego rodzaju urządzenia może być stosowany.

Dlatego przy zakupie węgla nie wystarczy sprawdzić jego ceny czy wartości opałowej. W pierwszej kolejności należy ustalić, jaki sort paliwa jest przeznaczony do posiadanego kotła. Dopiero później warto porównywać parametry poszczególnych produktów.

Co oznacza sort węgla?

Sort węgla określa przede wszystkim wielkość jego ziaren. Po wydobyciu i przygotowaniu węgiel jest przesiewany i dzielony na poszczególne frakcje. W ten sposób powstają między innymi kostka, orzech, groszek oraz drobniejsze sorty.

W praktyce zakres uziarnienia może różnić się w zależności od konkretnego produktu i producenta. Z tego względu przy zakupie warto sprawdzić nie tylko nazwę handlową, ale również podaną w specyfikacji wielkość ziaren.

Sort nie określa natomiast automatycznie kaloryczności węgla. Dwa produkty sprzedawane jako orzech mogą mieć różną wartość opałową, zawartość popiołu czy wilgotność. Są to odrębne parametry, które należy analizować niezależnie od granulacji.

Węgiel kostka – największy z popularnych sortów

Kostka to gruby sort węgla składający się z dużych kawałków. Stosowany jest przede wszystkim w urządzeniach przystosowanych do spalania paliwa o większej granulacji, między innymi w odpowiednich kotłach zasypowych.

Duże kawałki węgla spalają się inaczej niż drobne frakcje. Kostka może zapewniać długi czas spalania jednego zasypu, jednak nie nadaje się do każdego urządzenia. Zdecydowanie nie powinna być stosowana w kotłach z podajnikiem zaprojektowanym do znacznie drobniejszego paliwa.

Przed zakupem należy więc sprawdzić instrukcję kotła i dopuszczalne przez producenta uziarnienie paliwa.

Węgiel orzech – popularny wybór do kotłów zasypowych

Orzech jest mniejszy od kostki i należy do najczęściej spotykanych sortów węgla przeznaczonych do ogrzewania budynków. Jest stosowany przede wszystkim w kotłach zasypowych, których producent dopuszcza paliwo o takiej granulacji.

Na rynku można spotkać produkty o różnym zakresie wielkości ziaren, dlatego samo określenie „orzech” nie powinno być jedyną informacją braną pod uwagę podczas zakupu.

Węgiel orzech może również znacznie różnić się parametrami jakościowymi. Warto porównać jego wartość opałową, zawartość popiołu i wilgotność. Dopiero zestawienie tych danych daje znacznie pełniejszą informację o kupowanym paliwie.

Węgiel groszek – drobniejsza granulacja

Groszek składa się z mniejszych ziaren niż orzech i kostka. Taka granulacja pozwala wykorzystywać odpowiednie produkty między innymi w kotłach wyposażonych w automatyczny system podawania paliwa.

W przypadku urządzeń z podajnikiem odpowiednie uziarnienie ma szczególnie duże znaczenie. Paliwo musi być dostosowane do konstrukcji mechanizmu transportującego je z zasobnika do palnika. Zbyt duże kawałki mogą utrudniać jego pracę, dlatego należy przestrzegać wymagań producenta urządzenia.

Przy wyborze groszku należy zwrócić uwagę także na jego pozostałe właściwości. Oprócz wartości opałowej istotne są zawartość popiołu, wilgotność oraz parametry wpływające na przebieg spalania.

Miał węglowy – najdrobniejszy z popularnych sortów

Miał składa się z bardzo drobnych ziaren węgla. Przez wiele lat był powszechnie wykorzystywany w różnych instalacjach grzewczych, jednak obecnie jego zastosowanie jest znacznie bardziej ograniczone.

Przed zakupem takiego paliwa trzeba sprawdzić zarówno wymagania urządzenia, jak i obowiązujące przepisy. Uchwały antysmogowe mogą wprowadzać ograniczenia dotyczące określonych paliw stałych, a wymagania jakościowe dla węgla sprzedawanego gospodarstwom domowym określają również przepisy ogólnokrajowe.

Nie każdy drobny węgiel dostępny na rynku może więc być legalnie wykorzystywany w każdej instalacji i lokalizacji.

Czy większy węgiel oznacza lepszy węgiel?

Nie. Wielkość ziaren nie jest prostym wyznacznikiem jakości paliwa. Kostka nie jest z definicji lepsza od orzecha, a orzech od groszku. Są to sorty przeznaczone do różnych zastosowań.

Jakość konkretnego produktu należy oceniać na podstawie jego parametrów. Jednym z najważniejszych jest wartość opałowa określająca ilość energii możliwej do uzyskania podczas spalania paliwa.

Znaczenie ma również zawartość popiołu. Im jest go mniej, tym mniej pozostałości trzeba usuwać z kotła po spaleniu określonej ilości opału. Kolejnym istotnym parametrem jest wilgotność paliwa.

Jaki węgiel wybrać do kotła zasypowego?

W kotłach zasypowych często stosowane są grubsze sorty węgla, przede wszystkim orzech i kostka. Nie oznacza to jednak, że każdy kocioł zasypowy może pracować na dowolnym rodzaju węgla.

Decydujące znaczenie mają zalecenia producenta konkretnego urządzenia. W dokumentacji technicznej powinien znajdować się rodzaj podstawowego paliwa oraz wymagane parametry, w tym dopuszczalne uziarnienie.

Stosowanie paliwa niezgodnego z przeznaczeniem kotła może pogorszyć proces spalania, obniżyć sprawność instalacji i zwiększyć ilość powstających zanieczyszczeń.

Jaki węgiel wybrać do kotła z podajnikiem?

Automatyczne kotły wymagają paliwa, które może być prawidłowo transportowane przez mechanizm podający. Z tego powodu wykorzystuje się w nich odpowiednio drobne i ujednolicone sorty węgla.

Nie należy jednak zakładać, że każdy produkt określany jako groszek będzie odpowiedni do każdego kotła z podajnikiem. Konstrukcje urządzeń różnią się między sobą, dlatego właściwy zakres granulacji trzeba sprawdzić w instrukcji kotła.

Odpowiednio dobrane paliwo ułatwia stabilną pracę podajnika i pozwala właściwie ustawić proces spalania.

Na jakie parametry zwrócić uwagę poza granulacją?

Po ustaleniu odpowiedniego sortu można porównać poszczególne produkty. Jednym z podstawowych parametrów jest wartość opałowa podawana najczęściej w MJ/kg. Informuje ona o ilości energii zawartej w kilogramie paliwa.

Drugim istotnym parametrem jest zawartość popiołu. Węgiel pozostawiający mniej popiołu oznacza mniej odpadów i rzadszą konieczność czyszczenia popielnika. Warto sprawdzić również wilgotność oraz pozostałe parametry podawane w specyfikacji konkretnego produktu.

Porównując ceny, dobrze jest więc zestawiać węgiel tego samego lub podobnego sortu i jednocześnie uwzględniać jego parametry. Sama cena za tonę nie mówi jeszcze, który produkt będzie korzystniejszy podczas całego sezonu grzewczego.

Orzech, kostka, groszek czy miał – co wybrać?

Nie istnieje jeden najlepszy sort węgla dla wszystkich instalacji. Kostka i orzech są wykorzystywane przede wszystkim w odpowiednich kotłach zasypowych, natomiast drobniejsze paliwo może być przeznaczone do urządzeń wyposażonych w podajnik. Możliwość stosowania miału jest obecnie dodatkowo uzależniona od parametrów paliwa i obowiązujących przepisów.

Najważniejsza zasada jest prosta: najpierw należy sprawdzić wymagania producenta kotła, a dopiero później wybierać konkretny produkt. W ramach odpowiedniego sortu warto porównać wartość opałową, zawartość popiołu, wilgotność, cenę oraz pochodzenie węgla. Dzięki temu opał będzie dopasowany zarówno do urządzenia, jak i potrzeb gospodarstwa domowego.